Thiết bị làm lốp ô tô AUTOOL: trọn bộ máy từ cơ bản đến 3D

Sáng thứ Hai, một chiếc sedan vào xưởng đảo lốp và cân mâm vì vô lăng rung bần bật khi kim đồng hồ vừa chạm mốc 80 km/h. Thợ phụ loay hoay mãi với cây lơ-via cạy mép lốp run-flat mỏng dính làm trầy mép vành nhôm đúc bóng loáng, khách đứng ngay cạnh nhìn vào mặt xụ lại thấy rõ. Làm dịch vụ lốp xe hiện nay không thể cậy sức hay dùng mẹo thô sơ như chục năm trước, và đó là lý do việc đồng bộ thiết bị làm lốp ô tô AUTOOL chuẩn chỉ ngay từ đầu sẽ quyết định tiệm giữ được khách quen hay mất trắng uy tín chỉ sau một lần cày vành.

Thiết bị làm lốp ô tô AUTOOL là gì và giữ vai trò sống còn ra sao trong xưởng

Thiết bị làm lốp ô tô AUTOOL là hệ thống máy móc cơ điện và quang học chuyên dụng gồm máy ra vào vỏ, máy cân bằng động mâm bánh xe và hệ thống cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D. Bộ thiết bị này chịu trách nhiệm toàn bộ vòng tuần hoàn bánh xe từ tháo lắp vỏ cao su, triệt tiêu rung lắc quán tính khi xe lăn bánh tốc độ cao cho đến căn chỉnh lại độ chụm và góc nghiêng camber giúp xe chạy thẳng tắp, không lạng lái hay ăn mòn vẹt mép lốp.

Nếu xưởng thiếu máy chuẩn hoặc thợ thao tác sai, rủi ro đầu tiên là cày rách ta-lông lốp và làm xước mép mâm đắt tiền của khách. Nguy hiểm hơn, bánh xe mất cân bằng động sẽ truyền xung chấn phá nát bạc đạn moay-ơ, rotuyn lái và hệ thống giảm xóc chỉ sau vài tháng vận hành. Khi chủ xe chạy đường trường thấy vô lăng giật rơ tay lái hay xe tự nhao sang lề, chi phí đền bù và mất khách đắt hơn rất nhiều so với tiền đầu tư máy chuẩn.

Anh em có thể tham khảo thêm nhiều nhóm máy bổ trợ tại thiết bị lốp, cầu nâng & cân chỉnh để hình dung cách bố trí khoang làm việc hợp lý nhất cho xưởng của mình.

Sơ đồ cấu tạo trọn bộ hệ thống làm lốp xưởng dịch vụ

Một trạm dịch vụ lốp hoàn chỉnh thường chia làm ba cụm thiết bị độc lập nhưng phối hợp nhịp nhàng theo chu trình khép kín: tháo lắp vỏ, cân bằng mâm và căn góc đặt bánh xe.

Bộ phận máy ra vào lốp bánh xe ô tô

Bộ phận này gồm bàn kẹp chấu mâm xoay tròn, mỏ vịt định hình mép tanh và xi lanh ép sườn lốp bằng khí nén. Nhiệm vụ chính là tách mép lốp ra khỏi vành mâm mà không làm biến dạng sợi thép gia cường ta-lông lốp. Khi máy yếu hơi hoặc mỏ vịt mòn lệch, mép kẹp sẽ trượt cày thẳng vào sơn mâm, gây móp vành hoặc rách cao su mép trong khiến bánh xe bị xì lỗ kim dai dẳng.

Bộ phận máy cân bằng lốp bánh xe ô tô

Cụm này bao gồm trục quay động cơ bước, côn định tâm các kích cỡ và cảm biến áp điện siêu nhạy gắn quanh trục. Khi bánh xe quay quanh trục, cảm biến đo lượng mất cân bằng lực ly tâm theo hai mặt trong và ngoài của vành mâm rồi chỉ thị vị trí dán chì hoặc đóng chì. Bạc đạn trục quay máy cân bằng nếu bị rơ lắc hoặc cảm biến bám bụi bẩn sẽ làm máy đọc sai vị trí bù chì, thợ đóng bao nhiêu lạng chì xe chạy vẫn nhảy giật sàn.

Bộ phận hệ thống cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D

Hệ thống bao gồm trụ camera độ phân giải cao kết hợp đèn rọi hồng ngoại, 4 tấm phản quang target gắn trên kẹp vành 4 bánh xe và phần mềm tra cứu thông số góc lái của các hãng xe. Khác với thước cơ khí cổ điển, hệ thống 3D quét hình ảnh không gian của 4 tấm bia target để tính góc camber, caster, toe-in trong vài giây. Nếu tấm target xước mờ hoặc trụ máy bị lệch chấn động cơ học, kết quả đo góc chụm sẽ sai lệch hoàn toàn khiến xe chạy bị ăn mòn vỏ dạng lòng máng hoặc nhao lái rõ rệt.

Nguyên lý hoạt động đồng bộ từ tháo vỏ đến cân lái

Quy trình vận hành lốp khép kín bắt đầu từ dòng khí nén của xưởng nạp vào xi lanh ép mép lốp với lực ép từ 2.500 đến 3.000 kg để ép bung ta-lông lốp lọt vào lòng mâm. Tiếp đó, bàn kẹp 4 chấu khóa chặt vành mâm từ mép trong hoặc mép ngoài, mô tơ điện quay mâm kéo mép cao su trượt qua mỏ vịt mà không cần thợ phải dùng xà beng nạy bửa làm trầy vành.

Sau khi vá hoặc thay vỏ mới, bánh xe được bơm đúng áp suất chuẩn rồi gá lên trục côn định tâm của máy cân bằng. Mô tơ quay kéo bánh xe đạt tốc độ khoảng 200 vòng/phút, các cảm biến lực điện áp thu tín hiệu rung lắc quán tính, chuyển về mạch vi xử lý để xác định điểm nhẹ nhất trên chu vi vành mâm và xuất số gram chì cần bù lên màn hình.

Bánh xe lắp lại lên xe đúng lực siết rồi được đưa lên khoang đo góc lái. Khi xe lăn tiến lùi trên bàn trượt, các tấm target phản xạ ánh sáng về camera hồng ngoại, máy tính lập tức dựng mô hình 3D của 4 bánh xe trong không gian để thợ siết rotuyn lái và ốc chỉnh camber chuẩn từng góc phút theo đúng dữ liệu của nhà sản xuất xe.

Bảng tra nhanh: triệu chứng hỏng hóc, nguyên nhân và cách xử lý pan lốp

Bảng dưới đây tổng hợp các pan bệnh lốp xe phổ biến nhất mà thợ gara gặp phải hằng ngày, giúp anh em phán đoán chuẩn bệnh và thao tác đúng đồ nghề:

TCA403 và TCA404: chọn máy ra vào lốp gầm thấp cho xưởng xe con cơ bản

Máy ra vào lốp bán tự động trục xoay ngang như AUTOOL TCA403 và TCA404 là trụ cột không thể thiếu cho các tiệm làm lốp xe máy phân khối lớn kết hợp ô tô con cỡ nhỏ từ 4 đến 7 chỗ. Thân máy thiết kế nhỏ gọn, bàn kẹp 4 chấu chạy bằng khí nén chắc chắn với khả năng kẹp vành linh hoạt từ vành xe máy 10 inch đến mâm xe hơi 21 inch. Lực ép mép lốp khỏe khoắn giúp bóc tách nhanh các dòng lốp phổ thông mềm mà không tốn nhiều diện tích mặt bằng xưởng.

Khác biệt giữa hai bản nằm ở hệ thống xả khí nhanh và cơ cấu gá kẹp nâng cấp chống trầy mâm, rất thích hợp cho thợ thao tác một mình mà không sợ cấn mép vành nhôm đúc. Thiết bị kết hợp cực kỳ ăn ý với tủ đồ nghề xe đẩy dụng cụ để thợ sắp xếp kìm nhổ đinh, keo vá, miếng vá nấm và đồng hồ đo áp suất ngay bên cạnh mà không phải chạy đi tìm đồ. Quy trình phân tích chi tiết từng tính năng anh em xem thêm tại bài so sánh TCA403 hay TCA404: máy ra vào lốp gầm thấp.

TCA506 trụ ngả sau: xử lý lốp bản mỏng và lốp chống xịt run-flat

Khi xưởng bắt đầu tiếp nhận nhiều xe SUV gầm cao, xe bán tải và các dòng xe sang của Đức dùng lốp bản mỏng lốp run-flat, máy trụ cố định xoay ngang sẽ bộc lộ điểm yếu là thân máy bị vặn và thợ phải dùng sức cạy rất nặng nề. AUTOOL TCA506 giải quyết triệt để vấn đề này nhờ cơ cấu trụ đứng ngả sau hoàn toàn bằng bàn đạp khí nén, giúp không gian thao tác trên mặt mâm cực kỳ thoáng đãng và tăng độ cứng vững khi chịu lực tì đè lớn.

Điểm giá trị nhất trên TCA506 là hệ thống tay phụ trợ tì đè đa điểm khí nén (tay robot hỗ trợ), gồm con lăn nén mép vỏ và đĩa nâng đáy lốp. Khi thợ nhấn bàn đạp xoay mâm, tay phụ trợ sẽ đè chặt mép lốp lọt thỏm vào rãnh hạ của vành mâm, giúp mỏ vịt móc ta-lông lốp lên nhẹ như không mà không cần thợ phải lấy thân đè mép lốp toát mồ hôi. Để hiểu rõ lúc nào xưởng nên nâng cấp tay tì đè cơ bắp này, anh em xem phân tích sâu trong bài TCA506 trụ ngả sau: khi nào cần tay phụ trợ.

TWB203 và TWB205: máy cân bằng lốp triệt tiêu rung giật tay lái tốc độ cao

Ráp lốp vào mâm mới chỉ xong một nửa đoạn đường, bởi nếu không triệt tiêu độ lệch tâm khối lượng thì xe chạy qua dải 80 km/h sẽ rung rần rần cả vô lăng lẫn sàn xe. Máy cân bằng lốp AUTOOL TWB203 và TWB205 là hai công cụ đắc lực giải quyết triệt để pan bệnh này với độ chính xác chỉ sai lệch trong ngưỡng 1 gram. Thao tác đo đạc diễn ra tự động với nhiều chế độ bù chì: đóng chì vành sắt, dán chì giấu sau nan hoa mâm nhôm và chia nhỏ lượng chì cho các mâm xe thể thao.

Bản TWB203 dùng thước đo cơ kéo tay để nhập khoảng cách và đường kính vành, trong khi dòng TWB205 trang bị thước đo quang điện tử tự động nhập thông số kích thước mâm ngay khi thợ kéo chạm vào vành giúp tiết kiệm một nửa thời gian làm việc. Trong lúc chờ máy cân mâm quay kiểm tra, thợ có thể cắm thêm máy đọc lỗi đa năng quét nhanh hệ thống cảm biến áp suất lốp TPMS để hoàn thiện dịch vụ cho khách. Toàn bộ điểm khác biệt về phần cứng và bảng so sánh chi tiết được viết riêng trong bài TWB203 và TWB205: so sánh máy cân bằng lốp.

XC503, XC505 và XC508: cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D chuẩn xác từng góc phút

Nhiều khách thay lốp mới chạy được chục nghìn cây số quay lại xưởng than phiền vì mặt gai lốp đã vẹt hẳn một bên hoặc xe cứ tự lạng sang bên phụ dù mặt đường phẳng lì. Đó là lúc gara cần đến hệ thống cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D của AUTOOL gồm các mã XC503, XC505 và XC508. Thiết bị sử dụng hệ thống camera công nghiệp độ nét cao kết hợp bia phản quang không chứa vi mạch điện tử, giúp tránh hoàn toàn rủi ro rơi vỡ đứt mạch như loại đầu đo cảm biến Bluetooth đời cũ.

Từ bản trụ cố định XC503 cho xưởng có khoang làm việc cố định, bản trụ nâng hạ camera tự động XC505 cho phép làm việc linh hoạt ở mọi tầm cao cầu nâng, đến bản cao cấp XC508 dùng cột camera di động linh hoạt, phần mềm đều hiển thị trực quan thông số góc Camber, Caster, Toe-in bằng biểu đồ màu xanh đỏ rõ ràng. Thợ chỉ việc nhìn màn hình và xoay ốc căn chỉnh dưới gầm xe cho đến khi kim nhảy về giữa dải xanh là xong. Chi tiết bài so sánh các cấu hình máy này anh em tham khảo tại XC503, XC505, XC508: cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D.

Lịch bảo dưỡng định kỳ hệ thống máy làm lốp trong xưởng

Hệ thống máy làm lốp làm việc trong môi trường bụi bẩn, cát đất và áp lực khí nén cao liên tục nên việc bảo dưỡng định kỳ quyết định trực tiếp đến tuổi thọ máy và độ chính xác của kết quả đo kiểm:

Thiết bị làm lốp cần có theo từng quy mô xưởng

Tùy theo lượng xe hằng ngày và nguồn lực đầu tư, các xưởng có thể lựa chọn gói trang thiết bị phù hợp để nhanh thu hồi vốn mà vẫn đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của khách:

Những sai lầm thợ làm lốp hay mắc phải và hậu quả thực tế

Nhiều anh em thợ mới vào nghề thường chủ quan xem việc thay lốp chỉ là việc chân tay đơn giản, dẫn đến những sai sót kỹ thuật gây tốn kém tiền bạc và mất an toàn nghiêm trọng.

Chỉnh khe hở mỏ vịt sát sạt mép vành nhôm

Nhiều thợ khi hạ mỏ vịt máy tháo lốp thường để mỏ tì sát sạt vào mép vành nhôm vì nghĩ rằng như thế mới cạy mép lốp dễ. Khi mô tơ quay kéo tải nặng, mâm xe bị biến dạng nhẹ đàn hồi hoặc mép lốp bị kéo căng sẽ ép mỏ vịt cọ xát thẳng vào vành, cày thành một đường rãnh sâu quanh chu vi mép mâm. Khe hở tiêu chuẩn luôn phải khóa cách mép vành từ 2 đến 3 mm cả theo phương đứng lẫn phương ngang để đảm bảo khoảng hở an toàn tuyệt đối.

Không vệ sinh đất cát trong lòng mâm trước khi cân bằng

Lòng mâm xe chạy lâu ngày thường đóng lớp bùn đất khô hoặc keo dán chì cũ dày cộp nặng từ vài chục gram đến cả lạng. Thợ lười không dùng dao cạo keo và bàn chải vệ sinh sạch lòng mâm mà gá thẳng lên máy cân bằng động, máy sẽ chỉ thị dán một lượng chì bù rất lớn cho khối lượng đất bám đó. Khi xe chạy mưa rửa sạch bùn đất, bánh xe lập tức bị mất cân bằng ngược lại khiến vô lăng rung bần bật, khách lại phải quay lại xưởng bắt đền.

Bắn súng hơi cày hết ga để siết ốc tắc kê bánh xe

Rất nhiều thợ có thói quen cầm súng xiết bu lông khí nén nấc mạnh nhất bắn tạch tạch liên hồi cho đến khi ốc đứng khựng lại mới thôi. Hậu quả là làm cháy ren bu-lông tắc kê, méo vành nhôm tại các lỗ xỏ ốc và làm vênh đĩa phanh khiến xe bị giật cục khi rà phanh ở tốc độ cao. Quy trình chuẩn là dùng súng hơi ghé ốc vừa chạm mặt vành, sau đó hạ bánh xe chạm đất rồi dùng cần xiết lực cơ để siết đúng lực quy định theo hình sao chéo cánh.

Căn chỉnh thước lái khi rotuyn gầm xe đã rơ lắc

Khi đưa xe lên cầu làm dịch vụ chỉnh góc đặt bánh xe 3D, nếu thợ không dùng đòn bẩy lắc kiểm tra độ rơ của rotuyn lái trong, rotuyn lái ngoài và cao su càng A mà vội vàng chỉnh ốc theo vạch xanh máy tính, kết quả sẽ hoàn toàn vô nghĩa. Chỉ cần xe chạy ra đường qua một gờ giảm tốc, các khớp nối rơ lỏng sẽ lập tức dịch chuyển làm góc chụm lệch lạc trở lại, xe tiếp tục ăn mòn vẹt lốp như cũ.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì xe ô tô cần phải cân bằng động lại bánh xe?

Bánh xe nên được cân bằng động lại sau mỗi 10.000 km lăn bánh hoặc ngay sau khi vá lốp, thay lốp mới hay đảo lốp định kỳ. Ngoài ra, bất cứ khi nào tài xế cảm thấy vô lăng hoặc sàn xe có hiện tượng rung rần rần khi kim đồng hồ chạm dải tốc độ 80-100 km/h, bánh xe cần được đưa lên máy kiểm tra và bù chì ngay để tránh phá hỏng bạc đạn moay-ơ.

Lốp chống xịt run-flat có ra vào bằng máy mâm xoay cơ bản được không?

Về mặt lý thuyết thợ cứng tay vẫn có thể cạy được nhưng rủi ro rách tanh lốp và xước vành nhôm là cực kỳ cao vì hông lốp run-flat rất dày và cứng. Để làm các dòng lốp này an toàn và nhẹ nhàng, xưởng bắt buộc phải trang bị máy tháo lốp ngả sau có hệ thống tay phụ trợ tì đè khí nén đa điểm giúp ép sâu hông lốp vào lòng mâm khi thao tác.

Cân chỉnh thước lái 3D mất bao lâu thời gian cho một xe?

Một quy trình cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D tiêu chuẩn thường mất từ 20 đến 30 phút cho một xe nếu toàn bộ ốc rotuyn gầm còn trơn tru và không bị rỉ sét chết cứng. Thời gian này bao gồm các bước gá kẹp 4 tấm bia target, đẩy trượt xe để máy bù độ đảo, đọc thông số lệch góc và thợ chui gầm căn chỉnh lại rotuyn về dải màu xanh an toàn.

Côn định tâm máy cân bằng bị mòn mép có ảnh hưởng nhiều không?

Côn định tâm mòn mép hoặc xước lệch sẽ làm bánh xe gá lên trục máy bị lệch tâm hình học, khiến máy đọc sai vị trí và sai khối lượng chì bù từ 10 đến 20 gram. Khi phát hiện côn bị sứt mẻ hoặc đai ốc siết nhanh bị trượt ren, thợ cần thay mới ngay lập tức để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối cho từng mâm xe sau khi cân.

Có cần hiệu chuẩn Calib máy cân bằng lốp hằng ngày không?

Máy cân bằng lốp không cần phải chạy Calib mỗi ngày nhưng nên thực hiện định kỳ một tháng một lần hoặc sau khoảng 500 lần cân bánh. Ngoài ra, nếu phát hiện bánh xe vừa cân xong dán chì đủ nhưng bấm quay lại máy vẫn báo lệch trên 5 gram, thợ cần tiến hành cân chỉnh lại cảm biến bằng quả cân chuẩn đi kèm máy ngay.

Cầu nâng cắt kéo nâng bụng có làm được dịch vụ cân chỉnh thước lái không?

Cầu nâng cắt kéo nâng bụng chỉ phục vụ tháo bánh làm lốp, thay má phanh và cân mâm chứ không thể dùng để cân chỉnh góc đặt bánh xe 3D. Để cân chỉnh góc lái, xưởng bắt buộc phải sử dụng cầu nâng 4 trụ hoặc cầu nâng cắt kéo có mặt bàn dài phẳng tuyệt đối, tích hợp sẵn đĩa xoay bánh trước và tấm trượt bánh sau để giải phóng lực căng lốp khi xoay lái.

Máy ra vào lốp cần cấp nguồn khí nén áp suất bao nhiêu bar là đủ?

Máy tháo lắp lốp ô tô yêu cầu nguồn khí nén ổn định trong dải áp suất từ 8 đến 10 bar (khoảng 110 đến 145 PSI) với lưu lượng khí đủ lớn. Nếu áp suất khí nén tụt dưới 7 bar, xi lanh ép mép lốp sẽ rất yếu không thể ép nổi ta-lông lốp dày, đồng thời 4 chấu kẹp mâm dễ bị trượt lỏng làm trầy xước vành trong khi xoay mâm.

Tại sao phải dùng cần cân lực để siết ốc bánh xe thay vì bắn súng hơi?

Mỗi dòng xe đều có quy định lực siết ốc bánh xe cụ thể từ nhà sản xuất, thường nằm trong khoảng 100 đến 140 Nm tùy kích cỡ bu-lông. Bắn súng hơi tự do không kiểm soát được lực siết thực tế, rất dễ làm giãn đứt bu-lông hoặc làm vênh mặt bích đĩa phanh, trong khi dùng cần cân lực đảm bảo toàn bộ ốc bánh xe được siết đều tăm tắp theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn.

2 / 2